Thời gian sẽ trôi đi….

Cứ năm nào cũng vậy, có một số người đợi ngày cuối cùng của tháng chạp mới đi mua hoa, hòng mua với giá rẻ nhất, do áp lực về thời gian của tiểu thương. Và các tiểu thương đã quyết định đập bỏ, dọn lên xe rác chở đi thay vì cho, giảm giá như mọi năm. Điều này đã gây ra nhiều ý kiến trái chiều trong xã hội đang điều chỉnh hành vi từng ngày để sống văn minh hơn.

Có thể bạn thấy rất là chua chát, nhưng quyết định tiêu huỷ hàng hoá là quyết định bình thường của thương nhân. Hàng sở hữu của họ, họ bán hay trữ, bán đắt bán rẻ giá cả bao nhiêu hay tiêu huỷ hàng hoá là quyền của họ, luật pháp không cấm. Đừng bao giờ ngây ngô yêu cầu người ta thay đổi giá cả, sao không bán rẻ từ đầu rồi giờ đổ bỏ.

Bán hoa ngày Tết
Bán hoa ngày Tết 2018 ở công viên 23/9 TpHCM

Chúng ta từng khóc thương nông dân trồng hoa. Nhưng họ thật ra chẳng có gì tội nghiệp vì các thương lái đã trả tiền xong cho họ từ dưới ruộng. Thương lái cũng chẳng tội nghiệp gì vì họ đã lãi những ngày đầu khi bán những chậu hoa đẹp cho người giàu. Người nghèo lúc này nghe giá sẽ dội ngược, bảo là hét trên trời, giận. Nhưng giá đó có người mua, cung gặp cầu. Người giàu, thay vì tốn thời gian đi tận nơi để lựa chậu vừa ý, giờ có người mang lên tận nơi, vận chuyển sỉ nên giá còn rẻ hơn, thuận mua vừa bán, phân khúc hạng sang, người có tiền, kẻ có hàng ngon nên việc bán hàng diễn ra nhanh chóng, vui vẻ. Mọi thứ vận hành trơn tru. Hoa, tranh, nhạc….là những sản phẩm tinh thần, không phải là thiết yếu, người cần thì đã sẵn sàng trích một phần thu nhập để mua rồi. Không được cho tặng miễn phí những sản phẩm văn hoá, vì người nhận miễn phí sẽ khó mà trân trọng. Khi nhu cầu đã hết, người bán nên chở hàng về kho hoặc đổ bỏ. Công ty vệ sinh đã ký hợp đồng dọn dẹp, ngay cả bỏ hết đống hoa đó, họ đã thu tiền và sẽ dọn sạch, không than phiền gì. Mọi thứ nó đã vào guồng, không như mình nghĩ.

Buffet trong các khách sạn 5 sao, toàn tôm hùm, hàu, cá hồi…đến tối, dù còn nguyên nhưng họ cũng đổ bỏ hết, không cho nhân viên vì sẽ tạo thành tâm lý phục vụ không tốt hòng mang về. Cũng không đem cho người nghèo, cơ nhỡ….vì làm ăn, không tốn thời gian phân bổ nhân sự làm việc này, chưa kể là sẽ tạo đám người chầu chực bên ngoài, hay thậm chí nhà nghèo, ăn mấy món sang rồi đau bụng, kiện thưa rồi mình đi giải quyết cũng mệt. Làm chủ phải có tư duy khác. Hàng của họ, tiền của họ, khi đổ bỏ họ còn xót xa hơn cả mình tiếc. Nhưng bỏ là phải bỏ.

Dân làm ăn không có mở miệng là tội nghiệp, thương thế. Mình cứ cảm tính, cảm xúc trong kinh tế thì hậu quả kinh khủng. “Đừng bao giờ giao cơ nghiệp vô tay người cảm tính”, người Do Thái hay người Hoa luôn dặn nhau như vậy khi lựa chọn người quản lý cấp cao.

Khách sạn có phòng có 100 ngàn/đêm nhưng cũng có phòng 100 triệu/đêm, tuỳ họ, có vi phạm pháp luật đâu mà chửi? Xấu đẹp, ngu khôn, hợp lý hay không hợp lý…là do cá nhân mình tự nghĩ. Họ bán vậy đó, công suất phòng chỉ có vài % thôi, nhưng họ không giảm giá, chuyện của người ta. Tour du lịch họ ra giá vậy, mình chửi bán “mắc quá chó nó đi”, nhưng người ta vẫn có khách riêng của người ta, “chó” có tiền đi chơi, còn mình là “người” mà không có. Khách sạn ở Đà Lạt ngày thường 200k/đêm, lễ tết lên 1 triệu/đêm thì cũng bình thường, chẳng có gì chặt chém cả. KS chỉ có 10 phòng mà 100 người cần, thì giá phải tăng tương ứng cho 10 người chấp nhận mức giá cao nhất, nếu không có ai chấp nhận, tự động giá sẽ giảm. Hiệp hội du lịch vui lòng đừng ra công văn yêu cầu khách sạn trên địa bàn cam kết không tăng giá….mà quên là quy luật thị trường. Lúc ế, hiệp hội có ra công văn sẽ bù lỗ cho người ta không? Hãy để thị trường tự do điều tiết. Cứ nói hãy bán giá sao cho vừa túi tiền. Vấn đề là túi của ai? Mình chỉ có thể biết túi của mình thôi, còn của người khác, sao biết mà suy diễn suy đoán rồi kết luận?

Mấy cái túi hàng hiệu ở các trung tâm thương mại có giá mấy chục triệu/cái, mình thấy vắng hoe, ái ngại cảm thông. Họ kinh doanh, được nhờ mất chịu. Họ lỗ, chịu hết nổi sẽ trả mặt bằng. Dân mình đi qua, nói sao không hạ giá xuống 50 ngàn/cái để bán cho dễ, chứ thấy ế tội quá em ơi. Họ treo đó là tính vô chi phí marketing, cho đám đông nhìn thấy thương hiệu, còn rẻ hơn quảng cáo trên tivi. Đám đông sao biết được chuyện đó, nên đứng coi, phán xét và khuyên răn khí thế. Với nhà buôn lớn, họ không bao giờ hạ giá vào giờ chót vì như vậy sẽ khiến cho những người mua trước thấy tiếc nuối, trách móc và có khi lại chờ giảm giá năm sau. Mà đối tượng đó mới là khách hàng thật sự, phải bảo vệ họ. Louis Vuitton (LV) hay Hermes là thương hiệu thời trang không bao giờ sale off, qua mùa lỗi mốt là huỷ.

Đừng bao giờ dạy người giàu tiêu tiền, quản lý tài chính (họ làm ra tiền, dư được tiền tức việc quản lý tài chính của họ đã rất khoa học, hiệu quả), cũng đừng bao giờ kêu gọi các người bán điều chỉnh giá theo ý mình. Rất ngây thơ, cảm tính và buồn cười.

Khủng hoảng thừa 1929-1933, hàng hoá các công ty họ đổ hết xuống biển chứ không có tặng cho ai, dù nhiều nước đang trong nạn đói, bị các nhà đạo đức học lên án là sao không thuê tàu đi tặng mấy nước đang chiến tranh. Làm chủ đau đầu muốn chết vì lỗ, ngồi đó còn thuê tàu cử người đi phân phát hàng cho chỗ đang đánh nhau. Quy luật kinh tế thị trường nó vậy, không thể lấy cảm xúc, tình cảm, hiểu biết nhỏ nhoi của mình ra phán xét được.

Thị trường nó lạnh lùng sòng phẳng. Nếu ai lỗ, thì là bài học cho họ năm sau. Kể cả nông dân trồng chuối, thanh long, tiêu điều, nuôi heo nuôi gà…. Thời đại này thông tin rộng khắp. Tính toán sai, cung vượt cầu thì giá rẻ, đồ đống. Ngược lại. Cầu cao thì giá phải hét trên trời. Có sao. Không có thương, tội, hay ghét gì ở đây hết.

Nếu ai có đầu óc khách quan, hiểu quy luật thị trường mới kiếm tiền được. Những bạn cảm tính khó có thể làm ăn hoặc trở thành quản lý cấp cao vì không rạch ròi các quan hệ, nuông các cảm xúc, không tôn trọng khách quan vì nghe theo con tim nhiều quá. Lúc yêu thì thôi là yêu, ghét thì thôi là ghét. Cứ trong đầu ai mà còn cảm xúc ưa rồi không ưa, thích rồi ghét….thì không thể làm ăn được.

Đừng bao giờ kêu gọi ủng hộ công ty nào vì thương, mua hàng là vì nhu cầu, còn vì ủng hộ thì không lâu dài được. Cũng đừng kêu gọi tẩy chay hãng nào đó vì ghét. Lần trước có 1 hãng hàng không, vì “tội” đưa các người mẫu lên đón các cầu thủ U23 yêu thích, mà người mẫu đó do đám đông mặc định là không đẹp, nên không được “xứng” để đụng vào cơ thể thần tượng của họ, thế là nổi cơn cuồng nộ. FB khắp nơi nói sẽ tẩy chay, thề là không bao giờ đi hãng này nữa, trong đó có người bạn thân của ad. Sau đó 1 tháng, mình thấy cậu ấy vẫn ngồi cả đêm search vé giá rẻ, và khi giá vé hãng đó thấp hơn các hãng kia 100,000 đồng, cậu đã quên mất lời thề thốt khi xưa, book vé và bay, post hình lên FB khoe mua được giá hời, cười như địa chủ được mùa.

Đám đông có cảm xúc lên xuống thất thường, ầm ầm lên cơn thịnh nộ rồi quên béng, các nhà kinh tế học gọi là “não cá vàng”. Mình làm quản trị, đừng có lo lắng thái quá. Thời gian sẽ trôi đi.

Time flies.- Tony BS

Thời gian sẽ trôi đi….

Vì sao người Thái dâng nước ngọt Fanta của CocaCola cho thần linh?

Bất kể ngôi nhà, chung cư, trung tâm thương mại nào ở Thái… đều có 1 ngôi “nhà hồn” được xây bên hông hoặc 1 góc của ngôi nhà chính (khác với cái am thờ thần 4 mặt, am này cũng có ở phía trước mỗi ngôi nhà ở Thái, nổi tiếng là điện thờ thần 4 mặt ở khách sạn Erawan, thu hút hàng triệu du khách đến viếng hàng năm).

Vì Thái Lan là một đất nước có nền “triết học” Phật giáo du nhập vào rồi hòa trộn với những mê tín, huyền bí, phong tục có sẳn ở địa phương. Chính vì thế mà người Thái rất mê tín, họ tin tưởng rằng ma, các siêu nhiên ở khắp mọi nơi có thể làm cho cuộc sống của họ khổ sở và buồn, hoặc giàu có và hạnh phúc. Một trong những biểu hiện của niềm tin đó là “nhà hồn”, một ngôi nhà nhỏ bé, nơi mà các linh hồn trú ngụ.

người Thái  cúng
người Thái dâng nước ngọt Fanta của CocaCola cho thần linh?…

Mỗi tòa nhà, một cửa hàng, ngay cả cây cổ thụ đều có một “nhà hồn”, trông giống như một mô hình nhà thu nhỏ với nhiều màu sắc, được trang trí bằng hoa, có cột băng vải và ở phía trước có những lọ nước màu đỏ như máu để cúng tế.

Thường thì người ta trả lời những tò mò của bạn rằng “những ngôi nhà này được xây lên cho các linh hồn ở khu đất này, do đó, các linh hồn này có chổ trú ngụ rồi nên họ không làm phiền người chủ đất hay chủ nhà”.

Ngày nay, các “nhà hồn” được sản xuất và bài bán hàng loạt, người dân không phải xây dựng thủ công như ngày xưa. Còn trước kia, các ngôi “nhà hồn” này được làm bằng gỗ (một ngôi nhà hồn bằng gỗ càng to, đục đẽo, chạm trổ càng tinh xảo thì cho thấy chủ nhà càng giàu). Màu sắc của các “nhà hồn” này được quyết định bởi các thầy cúng.

Bên trong các ngôi nhà nhỏ này, bạn sẽ tìm thấy hai bức tượng nhỏ: một bà già và một ông già, biểu tượng cho tổ tiên của chủ khu đất đó, còn có một vị thần (nguồn gốc đến từ Ấn độ giáo). Vị thần này có một thanh kiếm và nhiệm vụ của vị thần này là để giữ tiền và bảo vệ chủ đất.

Buổi sáng, chủ nhà thường bày trái cây hay cơm để cúng kèm với 1 chai nước màu đỏ như máu. Đồ vật sau khi cúng được cho những người vô gia cư hay bỏ đi.

Bạn có biết chai nước màu đỏ như máu đó là gì không? “Máu đó!” nhưng chỉ là tượng trưng cho máu thôi, không phải máu thật. Máu mang lại sự sống, chính vì thế người ta tin rằng máu cũng mang lại may mắn và giàu có. Nên người dân thường cúng “máu động vật sống” cho thần linh (ảnh hưởng Hindu giáo). Nhưng từ khi Vua Rama I cấm việc cúng tế máu thì người dân bắt đầu tìm những “vật phẩm” có màu sắc tương tự máu… và bất ngờ thay, chai nước Fanta (vị dâu tây) của hãng nước ngọt Coca-Cola đã trở thành “vật hiến tế” khắp đất nước Thái.

————- Moral of Story ————–

Yếu tố may mắn trong nghệ thuật bán hàng đôi khi sẽ giết chết ta, nhưng bù lại nó cũng có thể (có khả năng) đem lại kết quả kỳ diệu.

Vì sao người Thái dâng nước ngọt Fanta của CocaCola cho thần linh?

Đi chùa cầu gì?

Mình thì không theo đạo nào cả nhưng từ nhà thờ, chùa chiềng, đền miếu v.v… mình đều đi vào cúng hết.

Trước đây thì cúng cho có lệ, bởi mình không thật sự tin tâm linh. Thêm nữa mình có cái thắc mắc rất ngộ:

Nếu chỉ cần đốt tiền vàng mã, nhang đèn, heo quay, trái cây các kiểu để xin gia đạo bình an, tấn tài tấn lộc v.v… thì có vẻ khôn lõi quá! Lâu lâu vô chùa xin xỏ cúng ít đồ mà đòi đủ thứ, nếu quả thật chuyện này mà có thiệt (cầu là được) thì ngay cả các đấng tối cao cũng không công bằng. Từ những thứ tưởng như bình thường là gia đình êm ấm, cho đến những thứ cao sang như tài khoản chính số 0 đều cần có sự nỗ lực, phấn đấu, tài năng và một phần may mắn. May mắn đó không thể đơn giản có được bằng vài món hối lộ quá rẻ tiền.

Nhưng rồi mình cũng tin tâm linh, cái thời điểm mà bà Châu Ù đang trãi qua khoảnh khắc thập tử nhất sinh trong phòng cấp cứu. Sự sống sót theo lời bác sĩ chỉ chờ vào ý chí. Mình lần đầu tiên bằng thực tâm đã khấn vái tượng mẹ quan âm trong khuông viên bệnh viện Từ Dũ. Mình khấn: “Chỉ cần cho mẹ tụi nhỏ qua khỏi, bất cứ cái gì mình cũng đánh đổi”.

Lời cầu nguyện đó linh ứng, mẹ nó hồi tỉnh và khỏe lại…. sau đó là toàn bộ sự nghiệp của mình bị chao đảo, tiền vô cớ mất, khách hàng vô cớ đi, ôm thêm một khoản nợ mà đối với nhiều người là một gia tài cả đời kiếm không ra. Chiếc xe hơi đầu tiên mua được, niềm kiêu hãnh của cả 2 vợ chồng vì tự kiếm tiền để có nó… cũng đội nón ra đi. Tôi khi đấy mất cả lòng tự trọng của mình nữa cơ.

Sau này nhìn lại, mình chiêm nghiệm: “Lời khấn thật có giá trị, xứng đáng từng câu từng chữ có thể cân bằng vàng.”

Từ đó trở đi, mỗi khi có dịp cúng bái, mình đều kèm theo điều mình sẽ đánh đổi TƯƠNG XỨNG nếu lời khấn được linh ứng. Hồi ra Côn Đảo cúng chị Sáu, mình chơi lớn:

“Chị cho tôi kiếm được 1 đồng ở quê mình, tôi cống hiến sức lực để kiếm 10 đồng cho quê hương. Âu cũng là cùng tâm nguyệt và lý tưởng với chị.”

===> lời này không biết có linh nghiệm không, cơ bản ở xứ mình, tui kiếm ra 10 đồng thì đã tiêu hết 12. Có thể “chị” đã chỉ tôi nên đi lối khác.
———————–

Vừa rồi vào chùa với vợ, không biết bả khấn vái gì, nhưng lần đầu tiên mình không khấn vái gì cả. Mình chả cầu xin gì cả, ngay cả việc tích chút công đức cho mấy đứa nhỏ. Bởi mình không muốn đánh đổi bất cứ thứ gì mình đang có để lấy những thứ nào khác.

Bất chợt thấu hiểu được luật cân bằng và nhân quả. Bất chợt thấy lòng bình an lạ.

————————

Tôi không công kích đức tin của bất cứ người nào, nhưng rõ ràng điều giản dị nhất cũng có cái giá của nó. Bạn không thể đơn giản chỉ xin và trả lễ bằng vài thứ… nói thật là… gần như vô giá trị.

Không gì trên đời này khiến đấng tối cao quan tâm và ưu ái cho bạn hơn những người khác.

Nguyễn Huỳnh Duy

Đi chùa cầu gì?